Türk tiyatrosunun efsanesi, Haldun Dormen kimdir?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

97 yaşında hayatını kaybeden ünlü sanatçı Haldun Dormen, Türk tiyatrosunun efsane isimlerinden biriydi. 1955 yılında Dormen Tiyatrosu’nu kuran ve Türkiye’de sahnelenen ilk Batılı müzikali yöneten Dormen, 30 yıl boyunca aralıksız ve kapalı gişe oynayan Lüküs Hayat’ı da sahneye koymuştu.

SAHNEYE ADANMIŞ BİR ÖMÜR

Ahmet Haldun Dormen, 5 Nisan 1928’de Mersin’de dünyaya geldi. Oyuncu, yönetmen, oyun yazarı ve çevirmen kimliğiyle Türk tiyatrosuna damga vuran Dormen, özellikle güldürü ve vodvil türündeki ustalığıyla tanındı.

Babası Kıbrıslı iş insanı Sait Ömer Bey, annesi ise İstanbullu bir paşa kızı olan Nimet Rüştü Hanımdır. Ailenin soyadı başlangıçta Önder iken, daha sonra Dormen olarak değiştirildi. Henüz bir yaşına basmadan ailesiyle birlikte İstanbul Şişli’ye taşındı. Sekiz yaşında geçirdiği bir kaza sonucu sol ayağı sakat kaldı.

SAHNEYLE İLK BULUŞMA

Dormen, sahneye ilk kez Galatasaray Lisesi’nde ortaokul öğrencisiyken çıktı. Lise eğitimini Robert Kolej’de tamamladı. Tiyatro eğitimini ise ABD’de Yale Üniversitesi’nde aldı ve yüksek lisans derecesiyle mezun oldu.

Eğitiminin ardından iki yıl boyunca ABD’de çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik yapan Dormen, Pasadena Playhouse’da sahne aldı. Türkiye’ye döndüğünde Muhsin Ertuğrul’un yönettiği Küçük Sahne’de “Cinayet Var” oyunuyla Türk seyircisinin karşısına çıktı.

DORMEN TİYATROSU’NU KURDU

22 Ağustos 1955’te, Süreyya Sineması’nda sahnelenen oyunla Dormen Tiyatrosu resmen kuruldu. Topluluk, özellikle 1957–1972 yılları arasında altın çağını yaşadı. Dormen; Erol Günaydın, Altan Erbulak, Metin Serezli, Nisa Serezli, Ayfer Feray gibi pek çok sanatçının yetişmesine öncülük etti.

1961 yılında Türkiye’de sahnelenen ilk Batılı müzikal olan Sokak Kızı Irmayı yöneten Dormen, müzikal tiyatronun ülkedeki gelişiminde çığır açtı. Gülriz Sururi, bu oyunla geniş kitlelerce tanındı.

“LÜKÜS HAYAT” EFSANESİ

1933’te yazılan Lüküs Hayat, Dormen’in 1985’te İstanbul Şehir Tiyatroları’nda yeniden sahneye koymasıyla 28–30 yıl boyunca aralıksız oynandı. Oyun, Türk tiyatro tarihinin en uzun soluklu yapımlarından biri oldu.

DADI DİZİSİNİN UŞAK PERTEV’İ

Dormen, Bozuk Düzen ve Güzel Bir Gün İçin adlı iki sinema filmi yönetti. Televizyonda ise Unutulanlar, Anılarla Söyleşi, Popstar Türkiye gibi programlarda yer aldı. “Dadı” dizisindeki Uşak Pertev rolü ile genç kuşaklar tarafından da tanındı.

İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda dersler veren Dormen, aynı zamanda Milliyet gazetesinde köşe yazarlığı yaptı. Dördü otobiyografik olmak üzere 5 kitap ve 12 oyun kaleme aldı.

AFİFE TİYATRO ÖDÜLLERİ’NİN FİKİR BABASI

1997 yılında Afife Tiyatro Ödülleri’nin kurulmasına öncülük eden Dormen’in adı, bugün “Haldun Dormen Özel Ödülü” ile yaşatılıyor.

Sanat hayatı boyunca 250’nin üzerinde ödül kazanan Dormen’e, Hacettepe Üniversitesi tarafından fahrî doktora unvanı verildi.

İzmir’de Sahne Tozu Tiyatrosu’nun sanat danışmanlığını sürdüren Dormen, adına açılan sahnelerde genç sanatçılarla buluştu. Hayatı, 2022 yapımı “Yaparsın Şekerim” belgeseline konu oldu.

Elif Yeşil Haberler.com / Kültür Sanat